Zandschippers (Een dag in maart)
Jan Toorop
Krijt op papier, 1897
Collectie Westlands Museum
Zandschippers (Een dag in maart)
Zandafgravingen
In de negentiende eeuw werden op verschillende plaatsen in het Westland geestgronden afgegraven. Geestgronden zijn oude, hoger gelegen zandgronden achter de kustlijn, ontstaan uit prehistorische strandwallen. Het afgraven gebeurde langs de kuststrook tussen Loosduinen en Monster, op de Naaldwijkse Geest ten noorden van Naaldwijk en in de Oranjepolder langs de Maasdijk. Zandschippers vervoerden het zand met Westlandse schuiten over sloten en vaarten, het zogenaamde ‘opvaren’. De zware kleigrond in het Westland was vruchtbaar, maar lastig te bewerken. Door duinzand toe te voegen, werd de grond lichter en geschikter voor land- en tuinbouw. In het duingebied waren de duinen juist te hoog en te droog voor intensieve teelt. Door ze af te graven tot ongeveer vijftig centimeter boven het grondwater, konden plantenwortels het vocht uit de ondergrond bereiken, terwijl de bodem toch voldoende droog bleef voor een goede oogst.